Kunstwerk de Vierpoort, Oirschot
Kunstwerk de Vierpoort
Het begon allemaal met een sprookje. Er was eens een gemeenteraad van Oirschot die een nieuwe stadspoort wilde bouwen in de pas aangelegde weg rondom de stad. De vier oude gilden streden om de stadsrechten en allemaal kwamen ze met een ontwerp waarin hun eigen gilde-ambacht verwerkt was. De gemeenteraad durfde niet te kiezen, besloot om de vier ontwerpen op een stapel te leggen en er willekeurig één uit te trekken. Toen alle transparanten op elkaar lagen, bleek opeens dat de vier ontwerpen samen een schitterende nieuwe poort vormden, die vanuit alle windstreken toegang bood tot de stad. De ’Vierpoort van Oirschot’ was geboren.
Dit sprookje werd geschreven door de Eindhovense kunstenaar Hugo Vrijdag. De stadspoort van de vier gilden staat inmiddels pontificaal midden op een rotonde in de nieuwe rondweg van Oirschot. Het kunstwerk heeft een metalen kap, symbool voor het gilde van de smeden. De getordeerde vorm van het kunstwerk symboliseert de plooien van het kleermakersgilde; de ornamenten aan de binnenzijde van het kunstwerk zijn gemaakt met een houten mal van de meubelmakers en het steenhouwersgilde komt terug in het materiaal. Dat materiaal is - heel verrassend - prefabbeton.
Hugo Vrijdag wilde zijn ’beeld’ aanvankelijk met oude bakstenen van een gesloopte Oirschotse fabriek opbouwen. Omdat de kosten daarvan te hoog bleken, ging hij op zoek naar een alternatief. Hij was op voorhand sceptisch over beton, maar ging toch volledig overstag toen hij de mogelijkheden van prefabbeton bij Hurks beton zag. En het moet gezegd: in het beeld zijn de mogelijkheden van prefabbeton vergaand benut. Het beeld is opgebouwd uit twee maal 14 blokken met een complexe getordeerde vorm. Het donkere beton (een mengsel van basalt, kalksteen en geel graniet) is aan de buitenzijde geslepen, waardoor het de suggestie van natuursteen geeft. De binnenzijde is lichter van kleur, omdat het recht uit de mal komt. In de mal was een rubberen mat aangebracht, een afgietsel van een houten ornament met de symbolen van Oirschot.
Hugo Vrijdag is enthousiast over zijn kunstwerk. En over het materiaal. Hij was zo enthousiast dat hij aanbood om zelf de meeste blokken te slijpen; een forse klus, maar wel één die geleid heeft tot een schitterend eindresultaat. Een resultaat dat ’als het aan hem ligt’ nog zeker een vervolg krijgt in andere prefabbeton kunstwerken.
